"Bezuiniging op onderwijs is taboe"

Het woord 'bezuinigen' wordt vrijwel altijd geassocieerd met 'het wordt minder goed'. Mijn mening is dat juist door eens goed kijken naar de kosten, en dan met name de overbodige kosten waarin valt te snijden, men een stuk efficiënter en effectiever kan worden. Herstructureren, en daarmee waarschijnlijk bezuinigen, van de uitgaven richting het onderwijs hoeft in mijn ogen dus niet te betekenen dat het automatisch achteruit gaat op educatief vlak in Nederland. Conclusie: geen taboe.

Eerst maar eens aan de slag om een aantal harde criteria op te stellen over wat men verstaat onder adequaat onderwijs en het effect daarvan. Dan bedoel ik over de hele linie, dus niet alleen het hoger-(beroeps) onderwijs. Ik mis dat voortdurend bij vrijwel alle uitspraken van de overheid als het gaat om beleid over onderwijs-"vernieuwing" dan wel verandering.

Ben toegepast onderzoeker met gelukkig een goede basis: studie afgerond begin jaren 80 toen men nog tijd mocht spenderen aan het studeren. Ik snap helemaal dat die tijd ook geld kost, maar zoals op veel vlakken is er ook in het hoger onderwijs voor het item ervaring (en om die te krijgen is echt tijd nodig) steeds meer minachting. Inschatting en beoordeling kun je leren; in elk geval zou ik niet zonder kunnen. Zoiets gun je ook anderen graag; wanneer we weer een ronde gaan bezuinigen op onderwijs zal dat zeker de efficiency verhogen. Maar waarom niet gekozen voor hetzelfde onderwijs, met meer bijdrage van de ouders in plaats van inkrimping. Niet onbelangrijhk detail: ben zelf vader van 2 nu bijna afgestudeerde kinderen dus ik heb ervaring met jarenlang ophoesten van de kosten hiervoor. Een goede opleiding is dat geld dubbel en dwars waard.

Dus zoekt men bezuiniging, vind die dan in een grotere bijdrage van ouders of meer geld lenen door de student zelf.

Het gebruik van termen als taboe slaan elke discussie dood. En de discussie gaat dan over taboes in het algemeen en hier een in het bijzonder. Maar er worden geen vragen mee opgelost en het brengt ons niet verder. De vraag is wat we met de begroting en het nationaal beleid op onderwijsgebied moeten wanneer grootschalige bezuinigingen op de agenda staan.
(Ik ben er overigens niet aan toe a priori te geloven dat bezuinigen nodig is. Als we zorgen voor een versnelde circulatie van de middelen die we met zijn allen wel hebben dan lost zeker een deel van de problemen zichzelf op, maar dat is een andere discussie.)
Laat men maar op zoek gaan naar waar er bij onderwijs wat te halen valt. Men zal in redelijkheid weinig vinden. En komt er iets onzaligs naar voren dan zullen we met onze "well educated" collectieve argumenten wel aangeven waarom we daar op den duur alleen maar armer van worden.
Als het om het milieu gaat dan zijn we bereid om makkelijk 50 jaar vooruit te kijken, maar als het gaat om mondiale bevolkingsontwikkelingen (groei van Azie, krimp van Europa)en de gevolgen daarvan voor Europa en voor Nederland dan kijken we niet, of alleen naar de begroting van volgend jaar. Laten we dus naar voren brengen dat we voor onze kinderen (volgende generaties) voorwaarden voor welzijn en een gezonde economie willen scheppen en aantonen dat onderwijs en onderzoek daarvoor het belangrijkst zijn.

De afgelopen twee jaren kregen we van onze decaan op de universiteit bij het begin van het academisch jaar te horen dat onze faculteit 15 % meer eerstejaars zou krijgen dan vorig jaar, dat we 10 % minder uren en middelen kregen, en dat van ons docenten verwacht werd dat we minstens dezelfde kwaliteit onderwijs zouden leveren.
En dat was dan nog vóór de grote bezuinigingsoperatie die er komend jaar aan komt.
Zal ik dat eens bij mijn bakker proberen? "Bakker, ik wil 15 % meer brood, en wil er 10 % minder voor betalen. Maar het moet wel dezelfde kwaliteit hebben!" Ik denk niet dat de bakker dat zou pikken.
Komend jaar heb ik er geen last van want dan ben ik als tijdelijk medewerker al wegbezuinigd (tijdelijke contracten worden niet verlengd, en er is een vacaturestop). Moeten de docenten die overblijven nog harder werken...
Men kan altijd praten over bezuinigingen in het onderwijs, natuurlijk is niets taboe. Maar heb het dan óók over de effecten ervan, die misschien niet direct hard meetbaar maar welzeker pijnlijk merkbaar zijn. Voor begeleiding mag nu zo weinig tijd worden uitgetrokken dat een studentenrapport niet meer gelezen kan worden. Dat dan geen zinvolle terugkoppeling meer gegeven kan worden aan de student is kennelijk niet erg.
Voor studenten is dat uiteraard niet goed, zij krijgen hierdoor minder goed onderwijs. Voor docenten is het ook niet goed, goede docenten worden gedwongen slecht onderwijs te geven en dat is erg frustrerend. Enthousiaste docenten met hart voor onderwijs werken soms tot 80 uur per week, naar eigen zeggen. Omdat zij wèl de verslagen van de studenten lezen.
Vanwege de bezuinigingen wordt een deel van ons gebouw, waar normaal studenten aan practicum werken, verhuurd aan derden. Waar die studenten dan moeten werken weet ik niet. Het moet, want anders moet er nog meer bezuinigd worden op personeel. De universiteit, voor al uw zaalverhuur.
Elk jaar méér willen voor minder geld, het houdt ergens op.

Het onderwijs moet niet bezuinigen. Er moet wat veranderen in de lesmethodes. Het valt mij op dat veel mensen niet kunnen rekenen. Niet handig als je achter een kassa moet zitten.