Paul Bloemen: "Stop de tweedeling in het hoger onderwijs"

Als het aan onderwijsdeskundige Paul Bloemen ligt, is het snel gedaan met de strikte tweedeling in het Nederlandse hoger onderwijs. In zijn ogen moeten Hbo en universiteit veel meer samenwerken. Op de opiniepagina van het Eindhovens Dagblad houdt Bloemen een gloedvol betoog. Hij stelt dat “de huidige tweedeling in het hoger onderwijs botst met de grote diversiteit aan studenten en niet tegemoet komt aan de behoeften van de kenniseconomie”.

Bloemen reageert met zijn betoog op de opmerkingen van minister Plasterk tijdens de opening van het academisch jaar. Plasterk stelde aldaar het stelsel van hoger onderwijs ter discussie. Met Plasterk is Bloemen van mening dat de huidige tweedeling in universiteiten en hogescholen te inflexibel is. Plasterk pleit voor een nieuw stelsel.

Bloemen: “In een samenleving waarin een groot deel van de bevolking wordt aangeduid als kenniswerker zou de vraag naar kennis centraal moeten staan. Cruciaal voor een kenniseconomie is dat het kennispotentieel in de samenleving wordt benut en dat mensen zich op een zo hoog mogelijk niveau ontwikkelen”. In de ogen van Bloemen vraagt dit om een toegankelijk en flexibel onderwijs dat aansluit op de ontwikkelingsbehoefte van mensen. Wil het onderwijs in de toekomst van waarde zijn voor studenten, dan is het zaak dat er “naar het onderwijs gekeken vanuit de lerende: wat is nodig om aan de verschillende manieren van ontwikkeling van studenten tegemoet te komen om de kenniseconomie op het juiste niveau te brengen?”

Bloemen adviseert om meer nadruk te leggen op het faciliteren van leerprocessen in plaats van het organiseren van onderwijs: “de keuze die nu noodgedwongen gemaakt moet worden voor een universitaire of hbo-opleiding beperkt de mogelijkheden van een student om kennis op te doen”. Ontschotting is nodig. Nu heeft een universitaire opleiding een overwegend theoretische insteek, terwijl een hbo-opleiding vooral focust op competenties van een bepaalde beroepsgroep. Dat leidt tot twee lacunes, volgens Bloemen: “de academicus mist de praktische insteek van de hbo'er, de hbo-afgestudeerde moet vaak een aanvullende universitaire studie volgen om een bredere theoretische basis te ontwikkelen”. Het huidige systeem belemmert niet alleen de ontwikkelingsmogelijkheden van grote groepen studenten. Het past bovendien niet meer in het huidige tijdbeeld: “leren op de werkplek wordt steeds belangrijker en meer gewaardeerd”.

Bloemen pleit voor onderwijsprogramma’s die door universiteit en hogeschool samen worden aangeboden. Hogescholen en universiteiten “hoeven geen concessies te doen aan de eisen die aan de student worden gesteld. Kritische studenten kiezen de instelling waar zij zich het beste kunnen ontwikkelen, omdat er een goede academische vorming is of juist omdat er goede praktijkgerichte begeleiding wordt geboden. Daar kunnen strenge toegangseisen bij horen, alleen wordt dit niet uitsluitend bepaald door vooropleiding, maar juist door de capaciteiten, ervaringen en ambities van de student”.

Bron: Eindhovens Dagblad Paul Bloemen is als onderwijskundig adviseur gevestigd in Nuenen.